خانه / اقتصاد کلان / بازارهای دو سر سود تجاری در مناطق آزاد- عبدالرسول خلیلی*

بازارهای دو سر سود تجاری در مناطق آزاد- عبدالرسول خلیلی*



مناطق آزاد و ویژه اقتصادی با استفاده از راه‌های دسترسی زمینی، دریایی و هوایی موجود، از مزیت های ویژه قانونی برای صادرات دوباره برخوردارند. این مناطق، پل ارتباطی ورود کالاهای کشورهای اروپایی و آسیایی جنوب شرقی به کشورهای همجوار و مشترک‌المنافع به شمار می روند.
توجه به سیستم خدماتی و نهادهای مالی مناسب، اصلاح و تقویت همه ‌جانبه‌ نظام مالی با هدف پاسخگویی به نیازهای اقتصادی، توجه به توسعه زیر ساخت‌های مناسب و دارای استانداردهای جهانی در صادرات دوباره و تقویت نظام بانکی متناسب با اقتصاد بین‌المللی،‌ فرصت‌های مفیدی را فراروی صنایع صادرات مجدد در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی قرار می دهد.
ازسویی، بهای تمام شده بسیاری از کالاها که امکان صدور دوباره آنها از طریق مناطق وجود دارد، به دلیل همترازی با سایر کشورها مانند سنگاپور، دبی و هنگ‌کنگ، امکان سفارش کالاهای موضوع بحث را از این مناطق امکان‌پذیر می‌سازد.
از این رو، با رفع چالش‌ های پیش روی این مناطق، فرصت‌های بسیاری در اختیار سرمایه گذاران مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران قرار داده می شود که توجه به آنها بسیار اهمیت دارد.
اکنون ارزش کل صادرات دوباره دنیا حدود 2800 میلیارد دلار است. سنگاپور، هنگ‌کنگ و در مقیاس کوچک‌تر امیر نشین دبی در امارات، سه قطب بزرگ صادرات مجدد جهانی به شمار می‌‌روند و درآمد ارزی آنها از این راه بیش از درآمد حاصل از صادرات ملی آنان است.
بندر رتردام هلند مهم‌ترین مرکز توزیع مجدد کالا در اروپاست و بخش عمده‌ای از صادرات دوباره هلند و تعدادی از کشورهای اروپایی از طریق این بندر انجام می‌شود.
در هنگ کنگ 94 درصد ارزش کل صادرات را صادرات مجدد تشکیل می‌ دهد که این رقم در دوبی به 45درصد می‌رسد.
گفته می شود حجم مبادلات تجاری امارات و ایران در سال 2014 میلادی، به بیش از 17 میلیارد دلار رسید که از این میان، ارزش صادرات ایران به امارات در سال گذشته میلادی بیش از 2میلیارد دلار و 440 میلیون دلار بود اما فرآیند این مبادلات در سال‌های اخیر به بالاتر از این ارقام رسیده است.
البته مبادلات تجاری بین ایران و امارات بر محور صادرات دوباره کالا باید بر اساس جذب بازارهای منطقه ای با رعایت منافع 2 طرف به صورت مشترک متمرکز شود، به ویژه آنکه پیش بینی می شود با لغو تحریم های خودسرانه، فرآیند مبادلات تجاری غیرنفتی 2کشور به مراتب افزایش یابد.
با توجه به تراز تجاری منفی دبی با کشورهای صادرکننده کالا به آن، وارونگی سرمایه و بحران های مالی غرب که در ذات نظام سرمایه داری است و هر ازگاهی خود را در عرصه اقتصاد نشان می دهد، اما منافع گشایش بازار ایران به سوی کشورها باید به صورت دوطرفه از سوی کشورهای علاقه مند به فعالیت در ایران طراحی شود.
حتی اگر ایران وارد کننده کالاها باشد، کاربری این منافع باید اثرات اقتصادی کاربر را برای ایجاد کار در ایران دنبال کند.
صادرات چین و امارات به ایران باید منافع اقتصادی دو سر سود داشته باشد که رعایت این اعتدال به ایجاد اشتغال و فرصت های کاری برای جوانان ایرانی می انجامد.
بهترین فرصت برای توسعه و رشد صنایع صادرات دوباره از طریق مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران، برنامه ریزی و تهیه اکشن پلان برای رشد آنها مبتنی بر صادرات دوباره بر اساس اقلام وارداتی کشورهای همجوار ایران است.
بهای تمام شده بسیاری از کالاها که امکان صدور دوباره آنها از طریق ایران وجود دارد نیز باید به طور اقتصادی و با رفع موانع صادرات دوباره ارزان تر از سایر کشورها نظیر سنگاپور، دبی و هنگ کنگ تعیین شود تا امکان سفارش کالا از طریق متقاضیان وجود داشته باشد.
از این‌رو توجه به بازارهای هدف منطقه ای در کشورهای آسیای میانه و آفریقا، عراق، افغانستان، پاکستان و برخی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس برای صادرات دوباره انواع کالاهای با ارزش افزوده بالا باید از اولویت های مناطق آزاد و ویژه کشور قرار گیرد.
مناطق آزاد و ویژه ایران به عنوان فرصت های رقابتی اقتصاد ایران می‌توانند ارزان‌ترین بازار برای صدور دوباره فرآورده‌های فناوری اطلاعات اعم از سخت‌افزار و نرم‌افزار رایانه از جمله قطعات الکترونیک، لوازم برقی با توجه به فرایند کامپیوتری شدن این کشورها با مشارکت اماراتی ها و چینی ها باشند.
از این رو، یکی از برنامه های مناطق آزاد در راستای سیاست های اقتصاد مقاومتی، تقویت اقتصاد نوظهور در این مناطق بر اساس رونق صادرات دوباره است.
———————————————–
** استاد دانشگاه- پایگاه خبری مناطق آزاد و ویژه اقتصادی



انتهای پیام /*